Con đường tơ lụa

Trung Quốc là nước bao gồm lai kế hoạch dâu tằm tơ nhanh nhất có thể Thế Giới. Thần thoại cổ xưa từ hơn 4.000 năm trước, thời Hoàng Đế (lão tổ của tín đồ Trung Quốc), những nguyên phi vẫn tự trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa cùng dạy dân mở mang nghề này. Năm 1958, trên vùng Tiền sơn thuộc thị trấn Thiệu Hưng, thức giấc Triết Giang, bạn ta đã đào được phần lớn di vật thời Tân Thạch Khí, trong những số ấy phát hiện một size tre hết sức đặC biệt. Những phương pháp khảo ngay cạnh khoa học đã khẳng định được phía trên là thành phần còn sót của một form cửi dệt tơ lụa thời cổ đại, một di vật cách đó hơn 4.000 năm. Qua đó hoàn toàn có thể xác định, trễ tuyệt nhất là từ thời Hoàng Đế, người trung hoa đã có công dụng dệt tơ lụa.

Bạn đang xem: Con đường tơ lụa

Lịch sử qua thời kỳ phân phối khai, trang phục đang trở thành nhu cầu cấp thiết hàng đầu của toàn xóm hội. Do đó mà ngành nghề dâu tằm ngày dần được trọng thị. “Kinh Thi” (tác phẩm thi ca nhiều năm của văn học tập Trung Quốc) cũng có rất nhiều bài thể hiện sinh hoạt trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa của thiếu nữ Trung Quốc thời cổ đại.

Khoảng 2.500 năm trước, vào thời Xuân Thu Chiến Quốc (770 – 221 TCN), china đã tất cả lượng tơ lụa bán ra nước ngoài. Tới Tây Hán (206 TCN – công nhân 8) sản lượng tơ lụa càng tốt dư sử dụng trong nước. Một số trong những lớn được các thương nhân mở con đường xuyên Tây Vực, đem buôn bán tận cha Tư, Thổ Nhĩ Kì, La Mã, …. Qua vấn đề mở đường mua sắm tơ lụa trường đoản cú Trung Nguyên đến những nước Trung Tây Á và phương Tây, chần chờ từ thời gian nào, còn con đường được ca ngợi là “Con mặt đường tơ lụa”.

Tây Vực là địa điểm được hiện ra từ thời Tây Hán. Bao gồm hàng trăm tiểu vương quốc trải dài từ Tân Cương đến vùng Trung Á Tế Á. Tức quanh vùng có địa giới từ con đường Nam Bắc Thiên tô của Tân Cương, thừa núi Thông Lãnh đổ về phía Đông cùng từ Đôn Hoàng (Cam Túc) đổ về phía Tây. Tây Vực là vùng đất con phố tơ lụa buộc phải trải qua và cũng là biên cảnh giữa trung quốc với các dân tộc phía Bắc cùng Tây Bắc. Vì an ninh lãnh thổ trước sự việc xâm nhập bên ngoài và cũng vì hy vọng độc chiếm huyết mạch gặp mặt Đông Tây cần từ đời Hán – Đường, Tây Vực thường xẩy ra chiến tranh với phần lớn lực lượng quân sự chiến lược hùng hậu. Thậm chí còn có những cuộc chiến kéo nhiều năm hàng thập kỷ. Trong những khi dân tình, cảnh vật và khí hậu vị trí đây so với Trung Nguyên, tất cả những bất đồng rất lớn.

“Con con đường tơ lụa” xuất xứ từ ngôi trường An (nay là tp Tây An tỉnh Thiểm Tây) nhắm đến phía Tây, sau khoản thời gian qua những sông núi với thành trấn, được chia thành ba lộ tuyến: Lộ đường Nam từ phía tây-nam Đôn Hoàng ra Dương Quan đi qua Thạch Thành Trấn, Bá Tiên Trấn, Vu Điền Trấn với tiểu quốc gia Sơ Lặc, tiếp nối vượt phía Tây núi Thông Lãnh về đến bố Tư, Thổ Nhĩ Kì và đế quốc La Mã. Lộ tuyến đường Bắc tự phía tây bắc Đôn Hoàng ra Ngọc Môn Quan, men theo phía phái mạnh chân núi Thiên Sơn trở về phía Tây, qua Tây châu, Hán Luân Đài, đến các tiểu quốc gia Khưu Từ và Sơ Lặc, tiếp nối cũng thừa núi Thông Lãnh. Về sau, bởi vì sự thống kê giám sát lợi sợ của mặt đường đất, những thương nhân còn mở thêm một lộ tuyến bắt đầu phía Bắc, tức cũng ra Ngọc Môn quan, nhưng mà theo phía Bắc chân núi Thiên Sơn nhằm đi về hướng Tây. Sau khoản thời gian qua Đình Châu và Y Ninh, thường xuyên về phía tây đến Hy Lạp, Đông La Mã với Địa Trung Hải.

“Con đường tơ lụa” được khai mở từ Tây Hán, hoàn hảo vào đời Đường cùng được áp dụng suốt 17 ráng kỷ. Trong tương lai do sự cải cách và phát triển đường hàng hải, ít gian nan và gian nguy hơn, nên con đường bộ xuyên suốt Đông Tây này càng ngày càng ít được lưu lại tâm.

Do sự thông yêu quý của “Con đường tơ lụa”, đều tinh họa tiết hóa, kinh tế tài chính giữa china và các nước châu âu cũng giao lưu rất rộng lớn rãi. Đầu tiên là sản phẩm tơ lụa, đến rứa kỷ thứ 4, lúc kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa được truyền tay qua những nước Trung Á cùng Tây Aù thì từ các món đồ mỹ nghệ khác cho những phát minh sáng tạo khoa học như thuật in ấn, có tác dụng giấy, thuốc súng, luyện thép, … của china cũng thường xuyên theo “Con mặt đường tơ lụa” truyền tay qua phương Tây. Đồng thời phần đông sản thứ vùng Trung Tây Á như bồ Đào (Nho), Thạch Lựu (quả lựu), Hạch Đào (hạt điều), đưa ra Ma (gai), bố Thái, Mục Túc (hai như là rau quả), … cũng theo bửa đường này lục tục đổ vào Trung Quốc. Cả các ngành nghệ thuật: hội họa, điêu khắc, âm nhạc, vũ khúc,… qua đó, cũng ảnh hưởng nhau hết sức sâu đậm.

Thời Tây Hán (khoảng 141 TCN), Trương Khiên đã theo “Con con đường tơ lụa) thông sứ Tây Vực, mày mò hàng trăm tiểu quốc gia trải nhiều năm suốt mấy ngàn dặm thảo nguyên cùng sa mạc, xuất hiện thời kỳ nước ngoài giao new cho Trung Quốc.

Thời Sơ Đường (Cn 624 – 649), Huyền Trang cũng theo “Con đường tơ lụa” đi qua nhiều nước vùng Tây Vực, hành hương đến xứ Phật Aán Độ. Trong khi nhiều giáo sĩ phương tây cũng theo đó, đưa giáo lý của nhiều tôn giáo khác nhau đến Trung Nguyên.

Đời Đường là thời kỳ cải cách và phát triển cao độ của thi ca Trung Quốc. Vùng đất Tây Vực là chủ đề chính tấp nập giàu cảm giác của nhiều nhà thơ đương thời. Hầu như các thi nhân đã cọ xác trực tiếp với cảnh sinh hoạt với chiến tranh, phần nhiều nỗi bi hoan ly hợp và cả chết choc trên những địa điểm dọc theo “Con con đường tơ lụa” họ sẽ sáng tác số lượng lớn các bài thơ giá trị được ca ngợi “Thơ biên tái”. Một thành phần trọng yếu làm phong phú và đa dạng nền thi ca đời Đường. Vào văn học sử Trung Quốc, đông đảo nhà thơ này cũng rất được đứng riêng biệt thành một trường phái lớn gọi là “phái Biên Tái”, đại biểu là Sầm Tham, Cao Thích, vương vãi Xương Linh, Lý Ích, è Đào, ….

Thời Nguyên Mông (khoảng cn 1218 – 1242), Thành Cát tứ Hãn rồi đến những hậu duệ của ông (con trưởng Thuật Xích và bé thứ Oa Khoát Đài) cũng theo con đường tơ lụa đoạt được nhiều nước Châu Aâu và đe dọa cả đế quốc La Mã.

“Con mặt đường tơ lụa” được khai mở từ mọt lợi của những thương nhân, nhưng được hoàn chỉnh bằng vai trò lịch sử dân tộc trọng đại từ kinh tế, văn hóa, tôn giáo, chủ yếu trị bang giao với cả chiến lược. Đó là huyết quản giao lưu văn hóa văn minh Đông Tây suốt rộng 17 rứa kỷ, khi nhân loại chưa tồn tại đường mặt hàng hải với hàng không.

CHƯƠNG I.TRƯỜNG AN – KHỞI ĐIỂM CỦA bé ĐƯỜNG TƠ LỤA

Trường An (nay là thành phố Tây An, nằm trong tỉnh Thiểm Tây), kinh thành thời Hán Đường và cũng là khởi điểm của tuyến phố tơ lụa. Vào thời đó, ngôi trường An là một thành phố lớn nhất nhì thế giới và cũng là trung chổ chính giữa giao lưu văn hoá kinh tế tài chính Đông Tây.

Vào thời kỳ cực thịnh của Hán Đường, sự hỗ tương giữa những tiểu vương quốc Tây Vực với Trường An phải nói là dập dìu. Đồng thời, trường An là 1 thành phố tất cả mức sinh hoạt khôn cùng cao. Đây cũng là lý do mà những sắc tộc Tây Vực, theo “Con mặt đường tơ lụa”, đổ xô đến ngụ cư. Qua những thời hạn dài, hầu hết người Tây Vực cư ngụ Trường An hầu như lấy chúng ta Hán. Thậm chí rất khó lòng phân biệt phong thái giữa người Trường An và Tây Vực. Tín đồ nước Vu Điền nhập cư Trường An sẽ cải chúng ta Uất Trì.

Danh tướng tá khai quốc công thần công ty Đường Uất Trì Kính Đức (Uất Trì Cung) tổ phụ là tín đồ nước Vu Điền Tây Vực nhập cự ngôi trường An, người nước Sơ Lặc cải họ Bùi, tín đồ nước Khưu từ bỏ cải họ Bạch. Chỉ có fan nước Khương nhiều phần vẫn duy trì họ Khương.

Người Tây Vực nhập cảnh Trường An tất nhiên cũng rước theo cả phong tục với nếp ngơi nghỉ của dân tộc mình và đã gây tác động lớn đến người Trường An, so với các dân tộc bản địa ở ngoại biên phía Đông Bắc, phía Bắc cùng Tây Bắc trung quốc thời cổ đại rất nhiều được gọi bình thường là bạn Hồ vì vậy ngay tự thời Tây Hán, trên Trường An đã tất cả y phục hồ nước (Hồ phục), phong màn hồ (Hồ trướng), thức ăn Hồ (Hồ thực), điệu sáo hồ nước (Hồ địch), điệu múa hồ (Hồ vũ), …

Đời Đường Huyền Tông, thiên hạ thái bình lâu dài, tại Trường An có trào lưu Hồ hóa vô cùng thịnh, đương thời không phân biệt giàu nghèo lịch sự hèn, fan ta thi nhau mặc áo xống người Hồ, một loại xiêm y ôm ngay cạnh thân, eo nhỏ, tay hẹp, trái ngược hẳn với trang phục truyền thống lịch sử Hán Tộc. Sau loàn An Sử, fan Hồi Hột (sau cải danh là Hồi Cốt) nhập cư Trường An càng đông. Nhân đó, lối trang phục bó sát tín đồ của bạn Hồi Cốt cũng lưu giữ hành tại Trường An hơi phổ biến.

Nhà Đường mất không lâu, bà Hoa Nhị Phu nhân (họ Từ), ái cơ của tiền Thục công ty Vương Kiến, gồm viết đề bài “Cung từ” với trên 100 bài thất tuyệt. Trong các số ấy có một bài xích mô tả sinh động và sâu sắc những cung cô bé đời Đường cùng với trang hồi phục Cốt.

宮 詞 花蕊夫人

明朝腊日官家出

随駕先須點内人

回鶻衣装回鶻馬

就中偏称小腰身

Âm:

CUNG TỪ

Minh triêu lạp nhật quan lại gia xuất

Tùy giá chỉ tiên tu điểm nội nhân

Hồi Cốt y trang Hồi Cốt mã

Tựu trúng thiên xưng tiểu yêu thân

Hoa Nhị Phu nhân

Dịch:

LỜI vào CUNG

Buổi sớm công ty vua đi công ty tế

Dập dìu cung phái nữ hộ xe pháo loan

Aùo quần Hồi Cốt con ngữa Hồi Cốt

Diễm kiều chuyển đẩy dòng eo thon.

Bài thơ miêu tả buổi nhanh chóng của một dịp nghỉ lễ hội (theo Nông kế hoạch là mồng 8 tháng 12), công ty vua xuất cung đi công ty tế. Các cung nàng hộ giá bán xe vua phần đông cưỡi con ngữa và mặc xiêm y tộc Hồi, phô bày các cái eo không lớn trông vô cùng đẹp. Tuy nhiên trong nâng cao của bài thơ, tác giả nhằm mục đích cảnh giác trào lưu Hồ hóa của fan Trung Nguyên, có thể làm mất phong thái của truyền thống Hán Tộc.

Thực phẩm của bạn Hồ theo “Con đường tơ lụa”, gửi vào ngôi trường An cũng được đón nhận rộng rãi. Theo lịch sử hào hùng ghi chép thì, tự Đường Huyền Tông trở đi, bên bếp của những đời vua và của cả quan viên đều phải có sẳn làm từ chất liệu và các gia vị để nấu đông đảo món ăn uống người Hồ. Tại phường Phụ Hưng, phía tây bắc thành trường An cũng đã xuất hiện những quán nạp năng lượng của fan Hồ với những món đặc thù danh tiếng khắp kinh thành thời bấy giờ.

Rượu nho (bồ đào) của những sắc tộc Hồ gửi vào Trung Nguyên cũng gây ảnh hưởng không nhỏ. Tự Tây Hán, đã bao gồm rượu nho của những nước Đại Uyển với Khưu Từ đưa vào trường An. Đến đời Đường gồm thêm rượu nho của cha Tư cùng Cao Xương càng khiến chấn đụng khắp gớm thành. Đường Thái Tông, sau khi diệt nước Cao Xương, tất cả đem kiểu như nho của Cao Xương về trồng tức thì trong sân vườn thượng uyển. Lúc thu hoạch nho, cũng theo phương pháp của Tây Vực để triển khai rượu. Đó là rượu vang Tây Vực trước tiên được chưng cất tại ngôi trường An. Trên Khúc Giang, một win cảnh ngao du phía đông thành trường An, trường đoản cú thời Sơ Đường đã mở ra những cửa hàng rượu của fan Hồ, gồm những cô gái Hồ trẻ đẹp trông coi cửa hàng và bao gồm cả số đông vũ đàn bà ca múa các giai điệu của dung nhan tộc Hồ. Tương truyền đấy là những nơi rất là quyến rũ đối với các thi nhân đương thời.

Tháng 10 năm 1970, trên Hà Gia thôn (phía phái mạnh Thành ngôi trường An cũ), trong những khi lấy đất làm cho gạch ngói, tín đồ ta đã phát hiện hai kho văn vật an táng từ đời Đường. Số văn vật tổng cộng hơn 1.000 món, trong những số ấy đồ vàng bạc bẽo chiếm 270 món. Qua nghiên cứu địa điểm khai quật nằm ở vị trí phường Hưng Hóa của thành trường An đời Đường. Vị trí khai quật là nềân xưa của Bân vương phủ. Vị đó hoàn toàn có thể khẳng định những bảo bối này là mua của Bân vương Lý Thủ Lễ, anh ruột của Đường Huyền Tông. Cũng qua nghiên cứu, trong số văn thứ này, có nhiều món là cổ đồ vật của Thổ Nhĩ Kì, Hy Lạp, La Mã, … Đặc biệt tuyệt nhất là chiếc chén bát đầu trâu bằng mã não là cổ đồ vật của cha Tư. Toàn bộ đều theo “Con con đường tơ lụa” mang đến Trường An vào đời Đường (khoảng công nhân 590 – 627).

Trở lên tất cả là những tứ liệu với sự kiện cho phép chúng ta khẳng định ngay từ thời Tây Hán, ngôi trường An đang là khởi điểm của “Con đường tơ lụa”.

*

Phụ phái nữ Trung Nguyên đời Đường trong trang phục thuần túy Hán Tộc, tay nạm hoa mẫu mã Đơn.

*

Thiếu cô gái Trung Nguyên đời Đường trong trang phục người Hồ, tay thế chim Anh Vũ.

CHƯƠNG II- HÀM DƯƠNG ĐIỂM DỪNG CHÂN ĐẦU TIÊN TRÊN bé ĐƯỜNG TƠ LỤA

Từ thời Hán Đường, gần như ai lên đường từ kinh kì Trường An, dẫm lên tuyến đường tơ lụa đi về hướng Tây khoảng 20km là đến Hàm Dương. Một tp lớn số 1 của china vào thời đó. “Hàm Dương”, cứ theo chiết tự nhưng giải thì “Hàm” là bao gồm, “Dương” là phía mặt trời, ý nói phía dương. Tự đó bắt đầu nói, trong khoanh vùng này, Cửu Tông Sơn ở phía Nam, sông Vị Hà sinh hoạt phía Bắc, đều quay về hướng phương diện trời, vày đó mang tên là Hàm Dương.

Hàm Dương là đế đô nước Tần thời Xuân Thu Chiến Quốc, dân số khoảng một triệu, Tần Thủy Hoàng trong cuộc chiến tranh bao gồm thâu lục quốc (Hàn, Triệu, Ngụy, Yên, Tề, Sở). Từng lần tàn phá một nước, ông ta sai khiến lấy quy mô cung điện và nước đó xuất bản tại Hàm Dương gọi là “Lục quốc cung điện”. Lục quốc cung điện được xây dựng trên một vùng hoàng thổ phía Bắc thành Hàm Dương, cung thất tổng cộng có cho tới 145 chỗ. Trong các số ấy tàng trữ mọi chiến lợi phẩm, mọi nghệ nhân với cả những hậu phi mỹ bạn nữ của mỗi nước. Tương truyền chỉ riêng rẽ cung thiếu nữ của sáu nước cũng đã tới hàng vạn. Cho thấy thêm “lục quốc cung diện” là 1 trong những công trình bản vẽ xây dựng khá vĩ đại.

Cho cho tới đời Đường, công ty thơ Lý yêu đương Ẩn, khi trải qua Hàm Dương, hồi tưởng 1 thời xa xưa của định kỳ sử, có viết bài xích “Hàm Dương”, một bài xích thất tuyệt trình bày lại những cung điện nguy nga của một thời.

咸陽 李商隱

咸陽宮殿郁嵯峨

六國樓臺艶綺羅

自是當時天帝醉

不關秦地有山河

Âm:

HÀM DƯƠNG

Hàm Dương cung điện uất tha nga

Lục quốc dài lâu diễm ỷ la

Tự thị đương thời thiên đế túy

Bất quan liêu Tần địa hữu sơn hà.

Lý thương Aån

Dịch:

HÀM DƯƠNG

Hàm Dương cung điện nguy nga

Lâu đài lục quốc dời qua phương này

Ngọc Hoàng chếnh choáng men say

Phải đâu Tần địa cao lâu năm núi sông.

Bài thơ dù biểu thị sự nguy nga nghiêm túc của cung Hàm Dương cùng lục quốc cung điện nhưng phát minh sâu xa mang lại rằng, vị Ngọc Hoàng say rượu buộc phải mới khiến cho nhà Tần bạo ngược tiêu vong sáu nước chứ đâu chỉ nhờ nước nhà hiểm trở của đất Tần. Ý tưởng hơi bi hùng cười nhưng cũng tương đối đáng nhằm suy nghĩ.

Tần Thủy Hoàng tuy có tương đối nhiều cung điện, tuy thế dục vọng xây đắp của ông ta vẫn chưa giới hạn. Sau khi thống tuyệt nhất thiên hạ, ông ra lệnh gây ra cung “A Phòng”, một dự án công trình vĩ đại nhất trong những vương triều kể từ nhà Tần về bên trước. Nghe nói diện tích lên tới 300 km2, 5 bộ một lầu, 10 bộ một gác (mỗi bộ tương đương năm thước ngày nay) trên 2000 năm trước, bắt buộc nói đó là một dự án công trình ngoài mức độ tưởng tượng, lừng khừng đã tiêu pha biết bao nhiêu chức năng vật lực. Khi Tần Thủy Hoàng chết, cung A phòng vẫn không hoàn tất. Tần Nhị rứa (Hồ Hợi) tiếp tục xây dựng.

Sau này, lúc Sở Bá vương Hạng Vũ đem quân vào Hàm Dương, đã phóng hỏa thiêu rụi các cung điện. Theo lịch sử hào hùng ghi chép lại thì ngọn lửa cháy bố tháng bắt đầu tắt hẳn. Toàn bộ những cung thất trang nghiêm nhất từ bỏ cung Hàm Dương, lục quốc hoàng cung và cả cung A Phòng phần đông thành tro vết mờ do bụi cả.

Sau ngày giải phóng, những di tích của kinh thành Hàm Dương cũ (cách phía Đông thành phố Hàm Dương, thức giấc Thiểm Tây thời nay 10km) đã làm được khai quật. Căn cứ những di thứ đào được cùng với tứ liệu lịch sử ghi chép, fan ta vẫn vẽ lại được vật hình phong cách thiết kế (phục nguyên đồ) của cung Hàm Dương đời Tần.

Kinh đô Hàm Dương, từ thời Tây Hán được cải danh Vị thành. Thân Trường An với thành Hàm Dương có con sông Vị Thủy chắn ngang, bên trên sông bao gồm một cây mong cũng điện thoại tư vấn Vị kiều. đông đảo ai qua lại thân Trường An với Hàm Dương đều bắt buộc ngang qua cây cầu này. Vì thế đương thời cây mong Vị Kiều này siêu nổi tiếng, thường xuất hiện thêm trong tác phẩm của các nhà thơ, tuyệt nhất là đời Đường. Công ty thơ Đổ che trong bài bác “Binh xa hành” đã tất cả câu “Gia nhương thê tử tẩu tương tổng. è cổ ai bất con kiến Hàm Dương kiều” (Vợ con phụ huynh theo gửi tiễn. Vết mờ do bụi mù che khuất mong Hàm Dương).

Cầu Hàm Dương tức Vị Kiều. Công ty thơ Lý Bạch trong vấn đề “Tái hạ khúc” cũng đã nói đến cây mong này vào một bài xích ngũ lý lẽ mô tả quân nhóm nhà Hán tây chinh:

塞下曲六首(其三)李白

駿馬似風飆

鳴鞭出渭橋

彎弓辞漢月

揷羽破天驕

陣解星芒盡

營空海雾消

功成画麟閣

獨有霍嫖姚

Âm:

TÁI HẠ KHÚC (bài 3) Lý Bạch

Tuấn mã từ bỏ phong tiêu

Minh tiên xuất Vị Kiều

Loan cung tự Hán nguyệt

Sáp vũ phá thiên kiêu

Trận giải tinh với tận

Doanh ko hải vụ tiêu

Công thành họa lấn các

Độc hữu Hoắc phiêu diêu!

Dịch:

BÀI HÁT DƯỚI ẢI

Ngựa hoặc như là gió quét

Cầu Vị thét roi rời

Cung gỗ từ trăng Hán

Tên lông phá giặc trời.

Trận tàn, sao sáng sủa tắt

Dinh vắng hải dương mù vơi

Công béo ghi lân các

Phiêu diêu chỉ một người

Lê Nguyễn lưu giữ dịch

Ý của bài bác thơ: tướng sĩ ra roi, chiến mã phi như gió qua ước sông Vị nhắm đến biên tái, mang theo cung tên, quan sát vầng trăng Hán từ giả Trường An. Đao kiếm bay múa vượt qua quân xâm chiếm Thiên Kiêu (Thiên Kiêu chỉ Thiền Vu, thủ lãnh Hung Nô). Cuộc chiến tranh kết thúc, đấu sĩ rã tránh như khách hàng tinh của chinh binh hại màu trắng. Quân doanh vắng tanh như sương đại dương tiêu tan.

Đoàn quân đem thành công trở về, hoàng đế hạ lệnh vẽ chân dung công thần bên trên gác Kỳ Lân, nhưng mà chỉ vẽ một mình tướng Hoắc Khứ Bệnh. Ý nhì câu cuối của bài xích thơ, thắng lợi trên mặt trận là công phu và xương ngày tiết của cục bộ sĩ binh, dẫu vậy công trạng sau cùng chỉ qui về một mình chủ tướng, ám chỉ sự bất công của những vương triều phong kiến thời bấy giờ.

Nhà thơ đời Đường Lệnh hồ nước Sở viết chủ đề “Thiếu niên hành”, cũng có thể có một bài xích thất tuyệt bộc lộ những đoàn quân rời Hàm Dương Tây chinh:

少年行 令狐楚

弓背霞明劍照霜

秋風走馬出咸陽

未收天子河湟地

不拟回頭望故鄉

Âm:

THIẾU NIÊN HÀNH (Lệnh hồ nước Sở)

Cung bối hà minh kiếm chiếu sương

Thu phong tẩu mã xuất Hàm Dương

Vị thu thiên tử Hà Hoàng địa

Bất suy nghĩ hồi đầu vọng cố hương.

Dịch:

BÀI HÀNH TUỔI THIẾU NIÊN

Cung sáng đeo sống lưng kiếm ánh sương

Gió thu quất ngựa chiến rời Hàm Dương

Nếu không thu lại Hà Hoàng địa

Thề chẳng xoay đầu ngóng nạm hương.

Bài thơ diễn tả những đoàn quân thúc con ngữa rời Hàm Dương về biên tái phía Tây. Chuyến hành quân này giả dụ chưa hàng phục lại mọi vùng đất trong khu vực Hà Hoàng, vì chưng quân Thổ Phồn chỉ chiếm đóng (Đông Nam cỗ Cam Túc với Hà Tây Tẩu Lang), thề quyết không xoay đầu nhìn lại quê hương.

Tất cả lữ khách từ trường An, theo con phố tơ lụa về phía Tây, những phải dừng chân ở Hàm Dương một thời gian ngắn. Hầu hết đoàn thương nhân cũng dừng chân tại đây để sẵn sàng hành lý cùng súc vật cho cuộc hành trình dài xa thăm thẳm.

Những quan lại viên đi công cán Tây Vực cũng được anh em đưa chân tới đây để gia công tiệc tiễn hành. Số đông đoàn quân Tây chinh cũng phải dừng chân ổn định quân lữ trước khi xuất chinh chiến đấu.

Ra khỏi Hàm Dương, trở về phía Tây, con phố tơ lụa phân thành hai lộ tuyến, men theo 2 bên sườn hiên chạy dọc Hà Tây.

Lộ tuyến Bắc trải qua Lễ Tuyền, Nguyên Châu, Hội Châu rồi đến Cam Châu. Lộ tuyến đường Nam trải qua Vũ Công, Lũng Châu, Thiền Châu rồi cũng quy tụ với lộ tuyến đường Bắc trên Cam Châu. Trường đoản cú đó, nhì lộ con đường sẽ đi thuộc đường cho tới Sa Châu (Đôn Hoàng) bắt đầu rẽ đôi trở lại.

CHƯƠNG III – HÀNH LANG HÀ TÂY TRÊN con ĐƯỜNG TƠ LỤA

Con mặt đường tơ lụa từ trường sóng ngắn An cho Địa đầu vùng Trung Á tất cả tổng số chiều dài mang đến 7.000 km thì hiên nhà Hà Tây chiếm gần hết 3.000 km. Đó là một dãy lâu năm hẹp tất cả màu xanh, trải từ bỏ bờ Tây sông Vị mang lại vùng sa mạc phía Nam cao nguyên trung bộ Mông Cổ. Những thành thị nằm dọc hiên chạy dài này như Thiên Thủy, Cam Châu, Túc Châu, Đôn Hoàng (Sa Châu)… nhờ việc thông yêu quý của tuyến phố tơ lụa mà trở nên những trung trung ương giao lưu tài chính văn hóa cực kỳ phồn thịnh.

Dọc hiên chạy dài cũng có nhiều vùng khí hậu tương đối tốt, cỏ nước đa dạng giúp cho nông nghiệp và chăn nuôi cải cách và phát triển khá sớm. Những quanh vùng Âm Sơn, Lũng Sơn, Hà Hoàng… có không ít địa vắt hiểm yếu, là tiền đồn bảo đảm Trung Nguyên từ bỏ thời Hán Đường và đã trở thành vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong lịch sử dân tộc Trung Quốc.

1. Khu VỰC ÂM SƠN TRÊN HÀNH LANG HÀ TÂY

Ra khỏi Hàm Dương, theo tuyến đường tơ lụa đi về phía Tây Bắc khoảng chừng 50km (một km tương đương với hai dặm ngày xưa), sẽ tới Thể Tuyền (ngày nay đổi tên thành Lễ Tuyền). Ở đây tất cả lăng chiêu tập của Đường Thái Tông (Chiêu Lăng). Liên tục đi về phía Tây thêm 30km nữa mang đến Phụng Thiên (nay là thị xã Càn thức giấc Thiểm Tây), tại chỗ này có lăng chiêu tập của Đường Cao Tông và Võ Tắc Thiên (Càn Lăng). Cả nhị nơi đều là phần đông điểm du ngoạn nổi giờ đồng hồ ngày nay.

Rời Phụng Thiên, đi về hướng Tây Bắc khoảng tầm 120km sẽ đến Châu Trị An Định Đô gớm Châu. Sau đó rất có thể vượt ải Tiêu quan để đi qua Nguyên Châu, Hội Châu rồi mang đến Lương Châu, một trọng trấn trên con phố tơ lụa. Đó là con phố lớn độc nhất vô nhị thông thân Trường An với Tây Vực nhưng từ thời Tần Hán còn được ca tụng là “Hồi Trung Đạo”. Tởm Châu là tp chủ yếu ớt của “Hồi Trung Đạo”.

Khoảng giữa khiếp Châu và Nguyên Châu (nay là nạm Nguyên Ninh Hạ), là tòa quan tiền ải trọng yếu trên con phố giao thông Đông – Tây: Tiêu quan liêu (tại phía Bắc Nguyên Châu với phía Nam thị trấn Hồi Nhạc cũng đều có huyện Tiêu Quan. Hai nơi này chỉ trùng địa danh chứ không cùng địa phương). Toàn bộ những bài bác thơ Biên Tái nổi danh bao gồm đề cập mang đến Tiêu quan tiền là đều nói tới tòa quan tiền ải này. Hành nhân khi tới Tiêu Quan, gửi mắt về phía Tây, một bầu trời cảnh quan biên tái đập vào mắt. Không chỉ có có nhiệt độ địa vật đổi khác mà cả mang đến phong tục tập quán cũng trái ngược hẳn Trung Nguyên. Phần lớn trận cuồng phong nối tiếp, cát bay mù mịt, mèo đập vào bản thân ngựa. Khí hậu khô kiệt với lạnh giá, thảo mộc cấp thiết sinh sôi, thậm chí những ngôi chùa cũng không có bóng tre trúc. Công ty nhà số đông treo cung đao trên vách, sĩ binh ko rời áo gần kề để kịp thời pk khi gồm địch xâm nhập. Ở đây trọn vẹn không thấy hình bóng khách thư thả du. Cảnh tượng do vậy trải dài tận ngoài tầm mắt từ Tiêu quan tiền vọng hướng Lâm Thao.

Tại phía Bắc, lộ tuyến đường Bắc của tuyến phố tơ lụa là một vị trí kế hoạch tối quan trọng mà binh gia của các phe đều muốn cai quản được tình hình. Đó là khu vực Âm Sơn và Hạ Lan Sơn. Phía Đông Hạ Lang sơn là thành Diêm Châu, đời Đường còn mang tên Ngũ Nguyên, (hiện nay khu tự trị nội Mông Cổ ngay gần Aâm sơn cũng có tên Ngũ Nguyên nhưng không phải thành Ngũ Nguyên đời Đường). Thành Ngũ Nguyên (Diêm Châu) tự xưa đến nay vốn thuộc thị trấn Định Biên, ở về phía bắc tỉnh Thiểm Tây. Thành Diêm Châu do Hoàng Đế hạ lệnh xây dựng vào thời điểm năm Trinh Nguyên đầu tiên Đường Đức Tông, nhằm củng cố kỉnh biên phòng với đã lấy lại tác dụng rất lớn. Từ ngày hoàn vớ thành Diêm Châu cho tới nhiều thập kỷ sau, quân Thổ Phồn không đủ can đảm dòm ngó Trung Nguyên, ngay cả những sắc dân du mục lúc săn bắt hoặc chăn thả súc đồ dùng cũng đề xuất cách xa tâm thành 100 km.

Ngũ Nguyên (tức Diêm Châu) có vùng địa lý thiên Bắc. Khí hậu khô khan lạnh lẽo, mùa xuân đến rất lờ đờ và tồn tại khôn xiết ngắn. Công ty thơ Trương Kính Trung đời Đường tất cả viết bài bác thất tuyệt “Biên Từ” tế bào tả hiện tượng lạ này.

遍詞張敬忠

五原春色舊來遅

二月垂楊未挂絲

卽今河畔冰開日

正是長安花落時

Âm:

BIÊN TỪ (Trương Kính Trung)

Ngũ Nguyên xuân sắc cựu lai trì

Nhị nguyệt thùy dương vị quải ti

Tức kim hà bạn băng khai nhật

Chính thị trường An hoa lại thì.

Dịch:

LỜI BIÊN TÁI

Ngũ Nguyên xuân muộn từ xưa

Tháng nhị tơ liễu còn không buông mành

Ở trên đây tuyết ban đầu tan

Trong khi hoa đất Trường An rụng đầy.

Ý thơ: mùa xuân ở Ngũ Nguyên mang lại rất trễ, đã tháng nhì rồi (chỉ âm lịch) mà dương liễu không rũ tơ, đầy đủ dòng sông băng mới bắt đầu tan chậm, nếu như là đất Trường An thì hoa xuân sẽ tàn tạ. Bài bác thơ ngoài thẩm mỹ và nghệ thuật cao, còn tồn tại cả giá bán trị công nghệ tự nhiên, ghi dìm được hiện tượng của “Vật Hậu học”. Phần đa ghi chép này siêu có chân thành và ý nghĩa trong việc nghiên cứu những trở thành thiên của khí hậu.

Xem thêm: Hướng Dẫn Thay Đổi Mật Khẩu Vtc Game, Doi Mau Khau Cf Khong Can Ma Otp

Nhà thơ Lý Ích (một vào Đại kế hoạch thập tài tử) là bạn Lương Châu, sinh vào năm Thiên Bảo máy 7 Đường Huyền Tông (CN 748). Năm Quảng Đức thứ 2 Đường Đại Tông (CN 764) ông 17 tuổi. Thời điểm đó Thổ Phồn công hãm Lương Châu, ông cùng gia đình lánh nạn cho Lạc Dương (nay trực thuộc tỉnh Hà Nam). Năm Đại định kỳ thứ tư Đường Đại Tông (CN 769), chúng ta Lý đậu tiến sĩ. Bấy giờ đồng hồ quân Thổ Phồn tràn xuống Trung Nguyên đánh phá khắp nơi, thậm chí còn kinh đô trường An cũng trở thành chiếm lĩnh. Năm Đại kế hoạch thứ 9 (CN 774), đại tướng tá Đường triều Quách Tử Nghi loài kiến nghị triển khai đại qui mô quân sự đối phó quân Thổ Phồn. Lý Ích tòng quân dự vào Mạc phủ Vị Bắc huyết Độ Sứ Tàng Hy Nhượng. Ông đã đến Trường An theo đoàn quân Bắc tiến đi qua Ngũ Nguyên, Hạ Châu, thừa sa mạc Phá Nột Sa đến tía tòa Đông, Trung, Tây của Thụ mặt hàng thành. Trên phố hành quân, bọn họ Lý vẫn viết nhiều bài xích thơ Biên Tái độc đáo được ca ngợi rất rộng. Như bài bác “Tống Liêu Dương Sứ hoàn Quân” được vẽ thành đồ gia dụng họa, bài bác “Dạ thướng Thụ hàng thành văn địch” được biên soạn thành ca khúc. Những bài bác này đã đề cập sau, khi nói về những địa danh có tương quan đến tuyến đường tơ lụa.

Khi Lý Ích đi qua Du Lâm thuộc khu vực Âm sơn của hiên chạy dài Hà Tây, tất cả viết bài bác thất tuyệt “Thính phát âm Giác”, thể hiện tiếng còi sừng bi thiết thảm của sáng sớm nơi đây:

聴曉角 李益

遍霜昨夜墜關楡

吹角當城漢月孤

無限塞鴻飛不度

秋風卷入小單于

Âm:

THÍNH HIỂU GIÁC (Lý Ích)

Biên sương tạc dạ trụy quan lại Du

Xuy Giác đương thành Hán Nguyệt cô

Vô hạn tái Hồng phi bất bộ

Thu phong quyển nhập đái Thiền Vu.

Dịch:

NGHE TIẾNG CÒI SỪNG BUỔI SỚM

Đêm qua sương phủ rộng Du lâm

Còi sừng thành lặng bóng trăng tàn.

Quan tái nhạn hồng bay khó vượt

Vẳng nghe hồ khúc bi lụy xé gan.

Bài thơ mô tả những màn sương thu biên tái đang rơi xuống phía dưới Du Lâm. Mảnh trăng tàn vẫn còn đấy treo lơ lững, tiếng xe sừng trên thành bất chợt trỗi lên khúc nhạc hồ (Hung Nô) bi thảm thảm, làm cho bọn nhạn từ nam giới lên Bắc cũng không dám vượt quan liêu san.

Hai chữ “Quan Du” trong câu đầu đã khiến cho nhiều bạn tưởng là cây du mặt quan tái, vày nhầm lẫn với bài “Tòng quân hành” cũng của Lý Ích “Quan thành du diệp tảo sơ hoàng. Nhật mộ sa vân cổ chiến trường” (Lá du trở quà trên quan ải. Chiều hôm mây cát mặt trận xưa”. Còn một giải pháp giải dịch khác, “Quan Du” là “Du quan”, tức Du Lâm quan tiền (nay là quần thể Mông Cổ từ bỏ trị chuẩn chỉnh Cách Nhĩ Kỳ). Do đó câu đầu của bài bác “Thính gọi Giác” bắt buộc dịch là “Sương đêm của miền biên tái đang rơi xuống Du Lâm Quan”.

Phía Đông Ngũ Nguyên (phụ cận vùng Du Lâm tỉnh Thiểm Tây) gồm một dòng sông tên Vô Định Hà. Sông này phân phát nguyên từ khu vực Mông Cổ từ bỏ trị Ngạc Nhĩ Đa Tư, chảy về phía Đông phái nam qua Du Lâm, huyện Mễ Chi, huyện Thanh Giản (thuộc tỉnh giấc Thiểm Tây) rồi nhập vào Hoàng Hà. Đây là dòng sông nước chảy cực kỳ siết đem theo khá nhiều bùn cát, sâu cạn khó dò với thường khi biến hóa dòng chảy yêu cầu mới mang tên Vô Định Hà. Vô Định Hà là con sông nhỏ tuổi không gồm trong bản đồ, cơ mà là khu vực biên tái quan trọng thời Hán Đường. Thời Hán quân Hung Nô thường xuyên theo bửa này xâm nhập với đánh phá Trung Nguyên, do đó hai bờ sông thường xẩy ra những cuộc chiến khốc liệt. Cho tới đời Đường, bên thơ trần Đào khi qua đây, vẫn tồn tại chứng loài kiến những bến bãi xương khô phơi trắng hai bờ. Ông xúc cảm hình dung mọi trận đánh kịch liệt trên chiến trường xưa và viết bài thất tuyệt “Lũng Tây Hành”. Nhờ này mà con sông Vô Định trở nên nổi danh.

隴西行陳陶

誓掃匈奴不顧身

五千貂錦喪胡塵

可憐無定河遍骨

猶是春閨夢里人

Âm:

LŨNG TÂY HÀNH (Trần Đào)

Thệ tảo Hung Nô bất vắt thân

Ngũ thiên điêu cẩm táng hồ nước Trần.

Khả liên Vô Định hà biên cốt

Do thị xuân khuê mộng lý nhân.

Dịch:

BÀI HÀNH QUA ĐẤT LŨNG TÂY

Liều thân phá giặc biên thùy

Năm nghìn tướng sĩ vùi thây khu đất Hồ.

Bờ Vô Định kho bãi xương khô

Mà chống khuê vẫn mộng hóng chinh nhân.

Bài thơ diễn đạt lòng quyết tâm tiêu diệt Hung Nô không kể gì mạng sống. Trong trận đánh này, mặt hàng mặc áo Điêu rán của Vũ Lâm quân cũng chầu trời thê thảm mang lại năm ngàn người. Tội nghiệp đến những bến bãi xương khô 2 bên bờ sông Vô Định, trong những khi những thiếu thốn phụ khu vực phòng khuê quê đơn vị vẫn mộng nhớ fan thân.

Phía Đông Diêm Châu và phía Bắc Hạ Châu là sa mạc Phá Nột Sa, có cách gọi khác là sa mạc Phổ Nột Sa (nay là Khố tía Tề sa mạc). Phía bắc Phá Nột Sa là Phong Châu, một địa điểm trọng yếu hèn của khoanh vùng Âm Sơn, ngay lập tức từ thời cổ đại, đó là nơi tụ cư của một dân tộc du mục phương Bắc. Một vùng thảo nguyên bao la, cỏ nước phong phú, trườn dê bự tốt. Cuộc sống con người, mặc dù cho là du mục, rất phong túc yên vui. Vào thời Bắc Tề (CN 550-577) tất cả một nhà thơ vô danh sáng tác bài xích “Sắc Lặc ca”, một bài dân ca trình bày xuất sắc phong cảnh và cuộc sống thường ngày dưới chân núi Âm Sơn.

敕勒歌(北齊)無名氏

敕勒川,陰山下

天似穹廬,籠盖四野.

天蒼蒼,野茫茫,

風吹草低見牛羊.

Âm:

SẮC LẶC CA

(Bắc Tề) Vô Danh thị

Sắc Lặc xuyên, Âm tô hạ

Thiên tự khung lư, lung loại tứ dã.

Thiên mến thương, dã mang mang,

Phong xuy thảo để kiến ngưu dương.

Dịch:

BÀI CA CỦA NGƯỜI SẮC LẶC

Dòng sông sắc đẹp Lặc, chảy bên dưới núi Âm Sơn.

Trời như mái lớn, che khắp thảo nguyên.

Trời xanh xanh, đất bao la

Gió nghịch cỏ rạp thấy dê bò.

“Sắc Lặc ca” đang trở thành bài thơ trứ danh trong lịch sử vẻ vang thi ca Trung Quốc. “Sắc Lặc” là 1 dân tộc du mục thời Bắc Tề tụ cư trên Sóc Châu (nay là phía bắc tỉnh đánh Tây). Ý thơ, bạn Sắc Lặc họ quê mùi hương tại chân núi Âm Sơn. Trời như cái màn bự (Mông Cổ bào) đậy khắp vùng thảo nguyên rộng lớn. Trời xanh bao la, đất rộng lớn không bờ bến. Một trận gió lướt qua đè rạp đồng cỏ, nhằm lộ những bầy bò dê to tốt.

Theo lịch sử ghi chép, “Sắc Lặc ca” vốn là tiếng Tiên Ti. Vì tín đồ Tiên Ti lúc đó chưa xuất hiện văn tự, vì vậy tác phẩm được sáng tác bằng xuất khẩu và thịnh hành qua truyền khẩu. Mãi tới thời nam Bắc triều new được tín đồ Bắc Tề ghi thành Hán ngữ, từ kia trở đi bài thơ được lưu giữ truyền bằng văn bản Hán, do đó mà những câu thơ lâu năm ngắn không đồng đều.

Tộc Tiên Ti vào thời Lưỡng Tấn, phái nam Bắc Triều là 1 trong những dân tộc hùng mạnh dạn phương Bắc, đã từng dựng yêu cầu những nước chi phí Yên, Hậu Yên, Bắc Ngụy, Bắc Chu. Ngay cả nước Bắc Tề cũng do fan Tiên Ti xây dựng trên cơ sở văn hóa truyền thống Hán.

Theo ghi chép vào sách “Nhạc tủ quảng đề”: tướng mạo Cao Hoan của Bắc Tề đem quân công thành Ngọc Bích của Bắc Chu. Cuộc chiến kéo dài nhiều ngày, sĩ binh của Bắc Tề cơ hồ thương vong vượt nửa mà lại vẫn chưa hạ được thành, tướng tá Cao Hoan khiếp sợ ngã bệnh. Vua Bắc Chu hạ lệnh: “Cao Hoan chỉ là bé chuột già, dám ngang nhiên công thành Ngọc Bích. Ta chỉ việc ra quân đánh một trận nhẹ, lũ chúng sẽ không tồn tại đất chôn.” Cao Hoan nghe được, bất chợt vùng dậy triệu tập bộ tướng, yên ủi sĩ binh và ra lệnh tất cả cùng hát bài xích “Sắc Lặc ca”, Cao Hoan cũng cất tiếng hát theo. Tiếng hát quang vinh cả đồi núi thảo nguyên, sĩ binh phấn chấn lòng tin và công hạ thành Ngọc Bích. Mẩu chuyện tuy có vẻ như giai thoại tuy thế tự thân nó thể hiện được sức khỏe kinh thiên rượu cồn địa phát ra xuất phát điểm từ 1 bài dân ca giản đơn bình thường.

Bài “Sắc Lặc ca” mô tả cảnh sắc cực kì chân thật, cho những người đọc (và toàn bộ cơ thể nghe) tưởng tượng được toàn cảnh thanh quang miền biên tái, một thảo nguyên to lớn dồi dào sức sống. Từ bỏ đó bài thơ biến hóa (gần như) ghê nhật tụng, và nhất là câu cuối bài, đã trở cần thành ngữ cho bao nhiêu người, từng nào thế hệ của dân tộc Sắc Lặc tụ cư dưới chân núi Âm sơn (Phong xuy thảo nhằm kiến ngưu dương).

Chân núi Âm Sơn mỗi năm còn là vị trí trao đổi ngựa chiến và quà lụa giữa Hồi Cốt (Hồi Hột) với vương vãi triều Đường. Mỗi năm cứ mang lại hẹn kỳ, bạn Hồi Cốt từ bỏ phía tây-bắc lùa ngựa, theo tuyến đường Tơ lụa, cho chân núi Âm Sơn. Vương triều Đường cũng chuyển cài vàng lụa, theo tuyến phố Tơ lụa mang lại đó. Giá bán mỗi con con ngữa qui định 10 tấm lụa (sau này tăng lên 40 tấm), và ngựa què ngựa gầy chết Đường triều cũng đề xuất nhận. đông đảo vùng cỏ nước đầy đủ dọc chân núi Âm tô hằng năm, đoàn chiến mã của Hồi Cốt đi qua, ăn uống hết cỏ uống hết nước mà số chiến mã què quặt, bé chết vẫn ko giảm. Vì ao ước thu vào con số ngựa quá to nên triều đình không hồ hết vắt kiệt công của vào dân chúng mà còn đề nghị trút vàng bạc tình trong kho lẫm nhằm trợ giá cho khoản tơ lụa thiếu unique và số lượng.

Vì quan điểm ngựa là phương tiện đi lại tối ưu trong chiến tranh (thời cổ) phải Đường Hiến Tông có ý thứ thu hết nguồn con ngữa để bẻ gãy tài năng chiến tranh của Hồi Cốt. Nhưng sau cuối phải đối diện 3 hậu quả nghiêm trọng không thể thuốc chữa: đồ vật nhất, ôm về số ngựa vô dụng vượt lớn, đang trở thành gánh nặng đắn đo trút vào đâu. Vật dụng hai, tài đồ trong dân bọn chúng đã kiệt quệ nhưng mà kho lẫm triều đình cũng trống rỗng. Sản phẩm công nghệ ba, bạn Hồi Cốt chỉ trao đến Đường triều số ngựa què quặt, gầy chết, trong lúc vẫn bảo tồn chiến mã cho chiến tranh. Trong loạn An Sử (đời Đường Huyền Tông), triều đình tất cả mượn quân Hồi Cốt để dẹp loạn. Bạn Hồi Cốt cậy công yêu cầu tỏ ra kiêu ngạo, cách biểu hiện bắt ép điều kiện vô lý trong mậu dịch con ngữa cũng xuất phát từ lòng tự phụ đó. Trong những khi Đường Hiến Tông cứ tưởng lầm mình hoàn toàn có thể tương kế tựu kế trong thâm tâm tham này của đối phương.

Vào khoảng tầm niên hiệu Khai Nguyên năm sản phẩm công nghệ 11 đến năm vật dụng 15, Đường Huyền Tông, bên thơ vương Xương Linh đang theo quân cho vùng biên tái. Bọn họ Vương đang đi đến Tiêu Quan, Lâm Thao, Ngọc Môn quan tiền và tới mức Toái Diệp thành của vùng trung Á Tế Á. Thời gian sống vào quân lữ, ông vẫn thực sự cảm thụ được từ phong quang đến nếp nghỉ ngơi vùng biên tái. Tự đó, công ty thơ đã viết nhiều bài bác về biên tái hết sức nổi danh, trình bày sống hễ từ cảnh vật mang đến nếp sinh sống trên những quanh vùng biên cương cứng dọc theo con phố Tơ lụa, trong đó, trứ danh độc nhất là bài xích thất giỏi “Xuất Tái”:

出塞王昌齡

秦時明月漢時關

萬里長征人未還

但使龍城飛将在

不敎胡馬度蔭山

Âm:

XUẤT TÁI (Vương Xương Linh)

Tần thời minh nguyệt Hán thời quan,

Vạn lý ngôi trường chinh nhân vị hoàn.

Đản sử Long Thành Phi tướng mạo tại,

Bất giao hồ mã độ Âm San.

Dịch:

RA quan ẢI

Trăng Tần ải Hán nhiêu khê,

Chinh nhân vạn dặm ngày về không hay.

Cầm bằng Lý trướng còn đây,

Thì Âm San đang vùi thây con ngữa Hồ.

“Xuất Tái” là một trong cựu đề vào Nhạc Phủ. Ý thơ, vầng trăng với quan ải lúc này đều là cổ vật dụng của Tần Hán. đa số đoàn quân chiến đấu ngoài quan ải các năm không trở về. Giả dụ còn danh tướng mạo Lý Quảng của Tây Hán trấn thủ Long Thành bảo đảm biên cưng cửng thì, tuyệt đối hoàn hảo không chất nhận được kỵ binh của tín đồ Hồ quá núi Âm tô vào tấn công phá Trung Nguyên.

Nhà thơ Trung Đường Đái Thúc Luân khi trải qua Âm Sơn cũng có viết bài xích “Tái Thượng khúc”, một bài xích thất giỏi (mượn Hán chỉ Đường) bộc lộ hào trọng tâm tráng chí của binh tướng Đường triều chiến đấu đảm bảo an toàn Âm Sơn:

塞上曲 戴叔倫

漢家旗幟满陰山

不遣胡兒匹馬還

愿得此身長报國

何須生入玉門關

Âm:

TÁI THƯỢNG KHÚC (Đái Thúc Luân)

Hán gia kỳ xí mãn Âm San

Bất khiến cho Hồ nhi thất mã hoàn,

Nguyện đắc test thân trường báo quốc

Hà tu sinh nhập Ngọc Môn Quan.

Dịch:

KHÚC HÁT TRÊN quan tiền TÁI

Quân Đường vây kín đáo cả Âm San

Không để con ngữa Hồ bay lưới ngăn.

Nguyện mang thân sống đền rồng ơn nước

Mong gì quay trở về Ngọc Môn Quan.

Bài thơ diễn đạt khí thế quân Đường (mượn Hán chỉ Đường) cờ xí rợp trời vây kín đáo núi Âm Sơn, quyết không làm cho một kỵ binh hồ nào lọt lưới đào thoát. Chí nguyện thà chết vĩnh viễn đảm bảo an toàn quốc gia chứ không cần cầu sống sót trở lại Ngọc Môn Quan nhằm hồi hương. Câu cuối bài xích có vận dụng một vậy sự đời Hán, nói đến nhân vật anh hùng Ban Siêu. Thời trai trẻ chúng ta Ban đã ném bút tòng quân mang đến trấn thủ các thập kỷ tại Tây Vực cùng đã lập nhiều chiến công hiển hách. Trong những năm về già, Ban Siêu vì chưng nhớ quê, vẫn thỉnh nguyện triều đình xin được trở về Ngọc Môn Quan nhằm về cầm hương. Trong bài bác thơ của Đái Thúc Luân gồm phản ý, binh tướng tá Đường triều hạ quyết trọng tâm thà chết, vĩnh viễn bảo đảm Âm Sơn phòng ngự cho Trung Nguyên, chứ không hề xin quay trở về Ngọc Môn quan như Ban rất đời Hán.

Nhà thơ Lý Ích khi tiến quân đến bố tòa Đông, Trung Tây Thụ sản phẩm thành của quanh vùng Âm Sơn bao gồm viết một bài xích thất tốt “Dạ thướng Thụ hàng thành văn địch”, biểu đạt cảnh tượng về đêm nơi vùng biên tái này:

夜上受降城聞笛 李益

回樂烽前沙似雪

受降城外月如霜

不知何處吹蘆管

一夜征人盡望鄉

Âm:

DẠ THƯỚNG THỤ HÀNG THÀNH VĂN ĐỊCH (Lý Ích)

Hồi Nhạc phong chi phí sa từ bỏ tuyết

Thụ sản phẩm Thành nước ngoài nguyệt như sương.

Bất tri hà xứ xuy lô quản,

Nhất dạ chinh nhân tận vọng hương.

Dịch:

ĐÊM LÊN THÀNH THỤ HÀNG NGHE SÁO

Cát trước non Hồi trông tựa tuyết

Trăng bên cạnh thành Thụ ngó như sương.

Ai hay sáo thổi chỗ nào nhỉ?

Đêm ấy người xa nhớ nắm hương.

Lê Nguyễn lưu dịch

Khu vực Âm tô vào đời Đường có tía tòa Đông, Trung Tây Thụ mặt hàng thành, vày Sóc Phương quân tổng quản lí Trương Nhân Nguyện kiến thiết vào niên hiệu Cảnh Vân Võ Tắc Thiên. Mục đích tương khắc và chế ngự quân Đột Quyết xâm nhập. Đông Thụ hàng thành tại Nội Mông Thác tương khắc Thác Nam. Trung Thụ sản phẩm thành làm việc phía Tây tp Bao Đầu ngày nay. Tây Thụ mặt hàng thành ở mặt hàng Tích Hậu Kỳ (bờ Bắc sông Ngũ Gia Hà). Lý Ích hành quân tới đây vào thời kỳ quân Thổ Phồn thường từ phía Tây xâm nhập, nhằm mục tiêu giành quyền kiểm soát và điều hành huyết mạch Đông-Tây của con phố Tơ lụa. Cho nên vì thế Tây Thụ sản phẩm thành vào thời kỳ này là chi phí đồn đặc trưng nhất của khu vực Âm Sơn. Phong Hỏa Đài trên núi Hồi Nhạc nằm về Tây Thụ hàng thành. Ở phía Bắc Nguyên Châu cũng có thể có huyện Hồi Nhạc cùng Phong Hỏa Đài, nhưng mà chỉ trùng địa danh chứ không liên quan tới Hồi Nhạc phong của Thụ mặt hàng thành.

“Dạ thướng Thụ hàng thành văn địch” vẽ ra những bãi cát trước núi Hồi Nhạc sáng lên như màu sắc tuyết, ánh trăng bên cạnh thành Thụ sản phẩm mờ ảo như sương. Tiếng sáo, chần chờ từ đâu, trỗi lên hầu hết khúc nhạc bi sầu, có tác dụng thức dậy lòng lưu giữ quê của chinh khách.

Ba tòa Đông, Trung Tây Thụ mặt hàng thành là con đường đầu của Âm Sơn. Âm đánh là khu vực thứ nhất trên hiên chạy Hà Tây, sau thời điểm ra ngoài Hàm Dương, men theo lộ đường Bắc của “Con con đường Tơ lụa”.

2. Khu VỰC LŨNG SƠN TRÊN HÀNH LANG HÀ TÂY

Rời Hàm Dương, men theo lộ đường Nam của tuyến đường Tơ lụa, đi về phía Tây khoảng 20km là mang đến huyện Hưng Bình (thuộc tỉnh giấc Thiểm Tây ngày nay). Phía Đông Bắc Hưng Bình là Mậu Lăng (lăng chiêu mộ của Hán Vũ Đế). Vào thời Tây Hán làm việc đây đã từng có lần có huyện Mậu Lăng, cơ mà qua hơn 2 ngàn năm đổi thay thiên, Mậu Lăng chỉ với để lại dấu tích. Phía Tây huyện Hưng Bình là trạm Mã Ngôi, nơi mỹ nhân đời Đường Dương Quí Phi đã biết thành bức tử trên tuyến đường chạy vào Thục, trong loàn An Sử. Hiện tại tại, chỗ đây vẫn còn mộ Dương Quí Phi. Thường xuyên đi về phía Tây sẽ tới huyện Vũ Công, bên phía ngoài huyện trấn Vũ Công là phần chiêu tập của một nhân đồ nổi danh thời Tây Hán: sơn Vũ.

Từ Vũ Công theo con đường Tơ lụa liên tiếp về hướng Tây, sau thời điểm vượt Lũng Sơn, hành nhân bước vào vùng Đông Nam cỗ của Lũng Hữu đạo. Địa giới của Lũng Hữu đạo bao hàm từ Lũng tô Cam Túc đổ về phía Tây, từ bỏ Ô Lỗ Mộc Tề Tân cương đổ về phía Đông, trực tiếp tới Đông bắc bộ tỉnh Thanh Hải, thủ lấp đóng trên Thiền Châu (nay là thị xã Lạc Đô tỉnh giấc Thanh Hải). Thời cổ xưa lấy hướng phía tây làm mé phải, vì thế phía Tây Lũng sơn được hotline “Lũng Hữu”. Trường đoản cú Tây Hán trở đi, Lũng Hữu là vùng biên tái không khi nào gián đoạn chiến tranh. Lữ khách hàng rời ngôi trường An theo con đường Tơ lụa, sau lúc đến Lũng Hữu, sẽ đối lập một bầu cảnh sắc cực kỳ biến hóa trường đoản cú khí hậu cho địa vật. Đó là cảnh tượng mà Vương Nhai, nhà thơ đời Đường, khi qua trên đây đã biểu thị trong một bài xích ngũ tuyệt: “Lũng Thượng hành”

隴上行 王涯

負羽到遍州

鳴笳度隴頭

黄云知塞近

草白見遍秋

Âm:

LŨNG THƯỢNG HÀNH (Vương Nhai)

Phụ vũ đáo biên châu

Minh già độ Lũng Đầu

Hoàng vân tri tái cận

Thảo bạch loài kiến biên thu

Dịch:

ĐI TRÊN LŨNG SƠN

Cung nỏ mang lại biên cương

Nghe kèn qua Lũng Sơn

Mây kim cương soi biên tái

Cỏ trắng báo thu sang

Bài thơ vẽ hình hình ảnh người chiến sĩ vai đeo cung tên tiến ra biên ải. Khi vượt Lũng Sơn thiên nhiên nghe khúc nhạc bi lương vọng lên từ giờ đồng hồ kèn lá của tín đồ Hồ. Mây kim cương soi ngay sát biên tái và mọi đám cỏ trắng báo cáo thu về. Cỏ white là loại cỏ mang tên Cập Cập, chỉ sinh trưởng sống vùng Lũng sơn đổ về phía Tây. Từng độ vào thu, những nguồn nước khô kiệt, cỏ bị bị tiêu diệt khô hóa màu trắng.

Sau khi vào khu đất Lũng Hữu, hành nhân đang dẫm lên Tần Châu, một thành trấn mập của quanh vùng Lũng đánh (nay là thành phố Thiên Thủy, thức giấc Cam Túc). Trong loạn An Sử, công ty thơ Đỗ Phủ đã từng lánh cư xứ này, ông bao gồm viết đề bài “Tần Châu tạp thi” với 20 bài ngũ tuyệt. Từ Tần Châu, liên tiếp đi về phía Tây sẽ tới Lan Châu (đời Đường còn có tên Kim Thành), rồi đến Thiền Châu. Đó là khu vực bao quát phần lớn trọng trấn quân sự chiến lược Lâm Thao, Hà Tây Cửu khúc (nay là hồ nước Thanh Hải) và Mân Sơn. Những vùng này, vào thời Sơ Đường, là lãnh địa của tiểu quốc gia Thồ ly Hồn. Vào niên hiệu Long Sóc Đường Cao Tông, Thồ ly Hồn bị Thổ Phồn (Tây Tạng) tiêu diệt, bắt buộc chạy qua nương dựa vào Vương triều Đường. Vì vậy mà đầy đủ vùng khu đất vừa kể, gồm một thời, là mặt trận kinh thiên đụng địa thân Đường triều với Thổ Phồn.

Lũng sơn tức đoạn phía nam của Đại bàng sơn (cũng còn tồn tại những thương hiệu Lũng Pha, Lũng Để, Lũng Thủ). Lũng Sơn thời buổi này là biên cảnh giữa hai tỉnh giấc Thiểm Tây cùng Cam Túc, có chiều nhiều năm từ nam giới lên Bắc khoảng chừng 100 km, cũng chính là phân giới thân bình nguyên Vị Hà và cao nguyên Lũng Tây.

Thời cổ đại giao thông rất cực nhọc khăn, chuyển vận vất vả. Hầu hết đoàn quân Tây chinh, hầu như thương đội hoặc phần đa quan viên công cán Tây Vực, sau khoản thời gian rời đầy đủ đô thị phồn vinh như trường An, Hàm Dương, theo con phố Tơ lụa về hướng Tây. Sau thời điểm vượt Lũng Sơn, trong cả tầm mắt là một không gian biên tái dị dạng, đối chọi điệu. Khí hậu khô kiệt giá bán buốt gợi cho lữ khách hàng lòng ghi nhớ quê da diết. Dân ca nhạc phủ thời Bắc triều bao gồm đề tài “Lũng Đầu ca từ” (3 bài) diễn đạt xuất sắc đẹp lòng nhớ quê của lữ khách hàng khi bước đi tới Lũng Sơn:

隴頭歌辞(北朝)樂府民歌

隴頭流水

流离山下

念吾一身

飄然曠野

朝發欣城

暮宿隴頭

寒不能語

舌卷入喉

隴頭流水

鳴聲鳴咽

遥望秦川

心肝斷絕

Âm:

LŨNG ĐẦU CA TỪ

(Bắc Triều) Nhạc lấp Dân Ca

(Bài 1)

Lũng Đầu lưu lại thủy

Lưu ly tô hạ

Niệm ngô nhất thân

Phiêu phiêu khoáng dã

(Bài 2)

Triêu phát Hân thành

Mộ túc Lũng Đầu

Hàn bất năng ngữ

Thiệt quyển nhập hầu

(Bài 3)

Lũng Đầu lưu lại thủy

Minh thanh minh yết

Diêu vọng Tần Xuyên

Tâm can đoạn tuyệt

Dịch:

NHỮNG BÀI HÁT VỀ LŨNG ĐẦU (Lũng Sơn)

(Bài 1)

Nước tự Lũng Đầu

Đổ về chân núi

Một thân phiêu diêu

Gởi theo cỏ nội

(Bài 2)

Hân thành buổi sớm

Chiều tới Lũng Đầu

Lạnh ko hớ miệng

Lưỡi cuộn yết hầu.

(Bài 3)

Lũng Đầu nước xung

Âm vang bất tuyệt

Vọng về quan Trung

Ruột gan đứt hết

Bài 1: Nước tự Lũng Đầu (Lũng Sơn) đổ tứ tán về chân núi. Còn một thân lênh đênh phiêu bạt của ta, cũng chỉ biết phó mặc đến thảo nguyên không bờ bến.

Bài 2: Một sớm tách Hân thành, giờ chiều đến Lũng Sơn. Trời giá buốt tới độ chẳng thể mở miệng nói, tưởng chừng như lưỡi đã biết thành cuộn cứng vào cổ họng.

Bài 3: hầu hết khe nước từ Lũng đánh tuôn xuống, vang vọng những âm nhạc bi lương. Ta đứng bên trên đầu núi ngóng về rứa hương Tần Xuyên (nay là quan Trung tỉnh Thiểm Tây), tưởng chừng tâm địa đứt đoạn.

Những bài bác dân ca “Lũng Đầu lưu thủy” này khi lưu truyền, gần như đã hóa ra thành ngữ của bi lương, ghi nhớ quê, sầu khổ. Trải trải qua không ít triều đại, “Lũng Đầu lưu thủy” đã trở thành đề tài trong sạch tác của rất nhiều thi nhân.

Sầm Tham, nhà thơ nhiều người biết đến thời Thịnh Đường, xuất thân từ một gia đình quan lại, đậu tiến sỹ năm 30 tuổi, gồm giữ một chức quan nhỏ tại ngôi trường An. Đường Huyền Tông năm Thiên Bảo sản phẩm công nghệ 8 (CN 749), An Tây tiết Độ Sứ Cao Tiên đưa ra về triều, thỉnh ước Hoàng Đế cử Sầm Tham mang đến giữ chức thư cam kết trong mạc che Tiết Độ Sứ của ông ta, cơ hội đó Sầm Tham 35 tuổi. Một ngày mùa Đông năm đó Sầm Tham lần đầu tiên đến Tây Vực. Từ trường An, họ Sầm theo con đường Tơ lụa, trở về phía Tây qua ngoài Đôn Hoàng, mang lại An Tây Đại Đô Hộ tủ (lúc đó đặt tại thành Khưu Từ, ni là vùng Khố Xa tỉnh Tân Cương)). Sầm Tham giữ lại chức thư ký ở đó 2 năm, mang đến năm Thiên Bảo sản phẩm 10 (CN 751) được triệu hồi về ngôi trường An.

Khoảng giữa mùa Hạ và mùa Thu, từ năm Thiên Bảo thứ 13 Đường Huyền Tông đến năm Chí Đức thứ hai Đường Túc Tông (CN 754-757), Sầm Tham lần đồ vật hai được cử cho Tây Vực, nhấn chức Phán quan liêu tại mạc bao phủ An Tây ngày tiết Độ sứ Phong thường xuyên Thanh. Lần đầu tiên đến Tây Vực bởi chưa thân quen với cảnh quan dị dạng, khí hậu khắc nghiệt và sinh hoạt đau đớn nơi quan ải, đề xuất thơ họ Sầm chỉ có tình điệu nhớ nhung sầu thảm. Lầân này mang đến Tây Vực công ty thơ đã không còn xa lạ mọi thiết bị và có rất nhiều kinh nghiệm sinh hoạt chỗ biên cương, phải thơ ông nhảy lên được tinh thần hào tráng, vẽ lên được phần nhiều hình hình ảnh vừa hào hùng vừa bi tráng trên tuyến đầu khu đất nước. Ngay cả những bài xích thơ nhớ nhà của họ Sầm cũng không hề bộc lộ tình điệu sầu thảm, như bài xích thất xuất xắc “Phó Bắc Đình độ Lũng tứ gia” dưới đây:

赴北庭度隴思家 岑参

西向輪臺萬里餘

也知鄉信日應疏

隴山鸚鵡能言語

爲報家人數寄書

Âm:

PHÓ BẮC ĐÌNH ĐỘ LŨNG TƯ GIA (Sầm Tham)

Tây phía Luân Đài vạn lý dư

Dã tri hương tín nhật ưng sơ

Lũng đánh Anh Vũ năng ngôn ngữ

Vị báo gia nhân số ký kết thư

Dịch:

NHỚ NHÀ khi QUA LŨNG SƠN, TRÊN ĐƯỜNG ĐẾN BẮC ĐÌNH

Tây biện pháp Luân Đài hơn vạn dặm

Tin quê từng bước một một thưa xa

Lũng sơn Anh Vũ chừng biết nói

Thay giúp tin thư gửi quê nhà

Bài thơ trình bày hình ảnh lữ khách hàng đi về phía Tây, còn cách Luân Đài rộng vạn dặm. Tin tức quê nhà càng ngày càng xa theo từng bước chân. Tiếng hót chim Anh Vũ bên trên đầu núi Lũng trong khi nói lên được lòng người, hãy núm ta tin báo về quê.

Vùng Lũng Sơn có loài chim Anh Vũ màu lông khôn xiết đẹp, những quan chức triều đình siêu thích đùa loài chim này cần lệnh đến địa phương hàng năm phải tiến cống. Vấn đề bắt chim Anh Vũ (chim Két) là một trong những tai họa kinh hồn bạt vía cho bách tính Lũng Sơn cùng cả quan sai địa phương. Anh Vũ sinh sống Lũng Sơn làm cho tổ trên sườn núi cheo leo, cách mặt khu đất từ 100m trở lên. Tín đồ dân vị trí đây đề xuất dùng dây leo, treo fan lơ lững trên không vào tầm nửa đêm, rình bắt chim. Công việc hết sức nguy hiểm, 10 fan leo núi may ra chỉ còn 1 người sinh tồn đem chim về. Trong khi những tướng lãnh trấn thủ biên thuỳ cũng học đòi nghịch chim Anh Vũ. Bọn họ lệnh mang đến sĩ tốt phải làm các cái lồng đẹp, từng ngày còn bắt buộc hầu rượu cho các tướng lãnh thưởng ngoạn chim, câu hỏi phòng thủ biên ải nhiều lúc lơi lỏng.

“Con con đường Tơ lụa” sau khoản thời gian vượt Lũng Sơn,